Milli Mücadele'nin ruhu: İstiklal Marşı'nda geçen 14 kelimenin manası

Kurtuluş Savaşı'nın zorlu dönemlerinde Türk milletinin bağımsızlık inancını, vatan sevgisini, şehitlerin fedakarlıkların destansı bir dille anlatan milli bir mutabakat ve özgürlük belgesi...

İstiklal Marşı, Mehmet Akif Ersoy tarafından “Kahraman Ordumuza” hitaben yazılmış destansı bir marştır..

12 Mart 1921 tarihinde Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından İstiklal Marşı olarak kabul edilen bu marş, kelimelerindeki manayla da gönüllerde taht kurmuştur. 

DESTANSI ŞİİRDE GEÇEN 14 KELİMENİN ANLAMI 

Milli Mücadele'nin ruhunu taşıyan bu müthiş şiirde geçen 14 önemli kelimenin anlamını sizler için derledik...

HİLAL

'Çatma, kurban olayım çehreni ey nazlı hilal!'

Hilal, burada Türk bayrağını temsil eder ve şair Türk Milleti'ne seslenir.

MABED

'Değmesin mabedimin göğsüne namahrem eli.'

Mabed, ibadet edilen yer anlamında kullanılır.

NA MAHREM

'Değmesin mabedimin göğsüne namahrem eli.'

Na mahrem, El, yabancı anlamında kullanılır.

HAK 

'Hakkıdır, Hakk'a tapani milletimin istiklal!'

Hak, Allah Teala'dır.

HÜDA 

'Cânı, cânânı, bütün varımı alsın da Hudâ,'

Hüda; Allah, tanrı, hükümdar, sahip manasına gelir.

CÜDA

'Etmesin tek vatanımdan beni dünyâda cüdâ.'

Cüda, 'uzak kalmış olan, yurt ve baba ocağı gibi alışılmış yerlerden ayrılmış' anlamında kullanılır.

İSTİKLÂL

'Hakkıdır, Hakk'a tapan milletimin İstiklal.'

İstiklal kelimesi; 'Başkalarına bağlı olmama, Hür ve bağımsız olma anlamına gelir.

GARB

'Garbın âfâkını sarmışsa, çelik zırhlı duvar.'

Garp kelimesi Türkçe'de "günbatımı, batı" anlamına gelir.

AFAK

'Garbın âfâkını sarmışsa çelik zırhlı duvar'

Afak, 'Ufuk, görüş, anlayış' manalarına gelir.

ŞÜHEDA

'Şüheda fışkıracak, toprağı sıksan Şüheda!'

Şüheda, Şehitleri ifade eder.

VECD

'O zaman Vecd ile bin secde eder -varsa- taşım.'

Vecd kelimesi; ruhun, dünyevi gerçeklikten kurtulduğu, kendinden geçme ve coşkunluk hali anlamına gelir.

CERİHA

'Her Cerihamdan, ilahi, boşanıp kanlı yaşım.'

Ceriha kelimesi yara anlamına gelir.

RUH-İ MÜCERRED

'Fışkırır ruh-i mücerred gibi yerden naaşım.'

Her şeyden arındırılmış ruh manasına gelir.

İZMİHAL 

'Ebediyen sana yok, ırkıma yok izmihlal'

İzmihlal, 'çökme, yıkılma, yok oluş' manalarına gelir.

İSTİKLAL MARŞI'NIN KABULÜ 

Milli Mücadele döneminin en çetin günlerinde Erkan-ı Harbiye Başkanlığının isteği üzerine, Maarif Vekaleti milli marş yarışması düzenler.

Açılan yarışmanın temel amacı, Türk ordusuna moral vermektir.

Yarışmaya gelen 700'den fazla şiirler arasında hiçbiri beğenilmez.

Para ödülü sebebiyle yarışmaya katılmayan dönemin büyük şairi Mehmet Âkif'i arkadaşları ikna eder.

Ödülün kaldırılabileceğinin belirtilmesi üzerine Âkif şiir yazmaya başlar.

"ÂKİF BİR GECE BİRDEN UYANIR.."

Taceddin Dergahı'nda yaşayan Mehmet Akif, milleti için gece gündüz çalışarak hissettiklerini kaleme alır.

Konya Mebusu Hafız Bekir Efendi, Cemal Kutay'a Mehmet Akif'in İstiklal Marşı'nı nasıl yazdığını şöyle anlattı: 

"Âkif, bir gece birden uyanır, kâğıt arar, bulamayınca kurşun kalemiyle yer yatağının sağındaki duvara marşın "Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım" mısrasıyla başlayan kıtasını yazar."

ALDIĞI ÖDÜLÜ BAĞIŞLAR 

Meclisin 12 Mart 1921 tarihli oturumunda, Akif'in kaleme aldığı şiir okunur.

Çok beğenilen şiir, meclisin genel kabulüyle İstiklâl Marşı güftesi olarak kabul edilir

Yarışmanın ödülü meclis kararı olduğu için kazanana verilmesi zaruri hale geldiğinden Mehmet Akif'e verilir.

Âkif, parayı yoksul kadın ve çocuklara iş öğreten Dârü'l-mesâî adlı hayır cemiyetine bağışlar.