Aslı Didari Çernobil Faciası'nın 40. yıl dönümünde, unutulmayan bir felaketin trajik hikayesi yeniden gündeme geldi. Radyasyonun insanlar üzerindeki etkileri ve çevre felaketi, hala derslerle dolu bir anı olarak hatırlanıyor.
Çernobil Faciası 40. yılında akıllara, "Radyasyon Karadeniz’i etkilemedi" diye Rize’ye gidip çay içen Bakan Cahit Aral’ı getirdi.
Bundan 40 yıl önce, 26 Nisan 1986 tarihinde, o zamanlar Sovyetler Birliği’ne bağlı Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin Pripyat şehri yakınlarındaki Çernobil Nükleer Santrali’nin 4 numaralı reaktöründe nükleer kaza gerçekleşti.
Ukrayna’nın başkenti Kiev’in 130 kilometre kuzeyindeki Çernobil kenti, insanlık tarihinin en korkunç çevre felaketlerinden birine sahne oldu.
Çernobil Nükleer Santrali’nin dördüncü reaktöründe yaşanan patlama sonucu çevreye, 1945’te Hiroşima’ya atılan atom bombasının 50 katına eşit miktarda radyasyon yayıldı.
FACİA SONRASINDA TEDBİRLER ALINDI
Nükleer faciadan bir süre sonra Pripyat şehrinde ve Çernobil Nükleer Santrali’nin çevresindeki 10 kilometrelik alanda yaşayanlar tahliye edildi. 1986 Mayıs ayında 30 kilometrelik bölgeden tahliye edilen kişilerin sayısı, farklı verilere göre 116 bin ile 350 bin arasında gösteriliyor.
Kazanın yol açtığı yangın 10 gün sürdü. Patlamanın etkisiyle çevreye yaklaşık 380 milyon kuri (radyoaktivite birimi) radyasyon yayıldı. Yüzde 70’i Belarus, Ukrayna ve Rusya topraklarında yer alan 200 bin kilometrekarelik bir alan radyasyonun etkisi altında kaldı.
Patlamanın ardından radyoaktif madde yüklü bulutlar, Türkiye dahil birçok ülkeyi etkiledi.
ÖLÜMLER VE SAKAT DOĞUMLAR BAŞ GÖSTERDİ
Çernobil nükleer faciası, bazı bağımsız araştırmalara göre yaklaşık 200 bin kişinin doğrudan ya da dolaylı olarak ölümüne sebep oldu. Facianın etkileri nedeniyle yüz binlerce çocuk sakat dünyaya geldi; kanser vakaları arttı.
TÜRK HALKI ÇAY İÇMEYİ REDDETTİ
O dönemde Türk halkı, olaydan etkilenen Karadeniz’de üretilen çayı "radyasyonlu diye" içmeye temkinli yaklaştı.
Anavatan Partisi kurucu üyesi ve dönemini Sanayi ve Ticaret Bakanı Cahit Aral, vatandaşlara çayda herhangi bir sorun olmadığını göstermek için televizyon ekranlarında çay içerek “Bir sorun olsaydı ben içmezdim.” mesajı verdi.
CAHİT ARAL’IN BİR NESLİN KADERİNİ DEĞİŞTİRDİĞİ KONUŞULDU
Cahit Aral'ın, radyoaktif sızıntı nedeniyle endişelenen halka güven vermek için Rize’de, 12 Ağustos 1986’da basın toplantısı düzenlemesi ve gazetecilerin karşısında çay içmesi sonucunda halk çay tüketimine devam etti.
Bu hareketin, "toplumun sağlığını tehlikeye attığı değerlendirmesi" uzun süre gündemden düşmedi. Rize'de yaşayıp, genç yaşta kanserden hayatını yitirenlerin ardından bu olay tekrar tekrar gündeme geldi.
CAHİT ARAL KANSERDEN Mİ HAYATINI KAYBETTİ?
Çernobil Nükleer Santrali’ndeki patlamanın ardından radyasyona karşı halka güven vermek için kameralar karşısında çay içen eski bakan Cahit Aral’ın, 1 Kasım 2011’de İstanbul’da 84 yaşında kanserden öldüğü öne sürülse de ölüm nedeni kalp yetmezliği olarak açıklandı.
ÇERNOBİL KAZASININ SUÇLUSU İLAN EDİLENLER HAPSE GÖNDERİLDİ
Sovyetler Birliği’nde o dönem kazanın sebeplerini araştırmak için kurulan devlet komisyonu, santral personelini ve yönetimini kazanın baş sorumlusu ilan etti.
Güvenlik kurallarını ihlal ettikleri gerekçesiyle santral müdürü Viktor Bryuhanov ve şef mühendis Nikolay Fomin 10’ar yıl, şef mühendis yardımcısı Anatoliy Dyatlov 5 yıl, reaktör sorumlusu Aleksandr Kovalenko 3 yıl, vardiya amiri Boris Rogojkin ve denetmen Yuriy Lauşkin ise 2'şer yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi
