İran'dan yeni hamle: ABD ile teknik görüşmelere katılmadı

ABD ile İran arasında son haftalarda sağlanan diplomatik temaslar, Hürmüz Boğazı'nda yeniden tırmanan askeri gerilim nedeniyle sekteye uğradı.

Taraflar arasında İsviçre'de başlayan görüşmelerin ardından teknik düzeyde müzakerelerin sürmesi planlanırken, Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan karşılıklı saldırılar ve artan güvenlik endişeleri süreci çıkmaza soktu.

İRAN GÖRÜŞMELERE KATILMADI

İran basınında, Tahran yönetiminin aldığı müzakere kararına dair haberler gündeme geldi.

Konuyla ilgili bilgi sahibi kişilerin Wall Street Journal'a (WSJ) bildirdiğine göre, ABD-İran arasındaki görüşmeler, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan son çatışmaların ardından askıya alındı.

İran devlet televizyonuna konuşan yetkililer de Tahran'ın son saldırılar nedeniyle pazar günü yapılması planlanan görüşmelere katılmadığını bildirdi.

WSJ haberine iki ülke arasındaki saldırıların, "bu hafta sonu İsviçre'de yeniden başlaması beklenen görüşmelerin durdurulmasına" yol açtığı ileri sürülmüştü.

İRANLI YETKİLİ: ABD İLE SON ÇATIŞMALAR NEDENİYLE İRANLI HEYET, İSVİÇRE'DEKİ GÖRÜŞMELERE KATILMADI 

İran Dini Lideri'nin Eserlerini Koruma ve Yayımlama Ofisi üyesi Mehdi Fezaeili, İranlı teknik müzakere heyetinin ABD ile bugün İsviçre'de yapılması planlanan müzakerelere katılmadığını ve görüşmelerin iptal edildiğini açıkladı.

Fezaeili, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, teknik görüşmelerin bugün yapılmasının planlandığını ancak İran'ın son günlerde yaşanan çatışmalar nedeniyle toplantıya katılmayı reddettiğini söyledi.

İranlı yetkili, bu kararın bir diğer nedeni de Tahran'ın, karşı tarafın bazı şartları yerine getirip getirmediğine ilişkin açıklık beklemesi olduğunu söyledi. Fezaeili söz konusu şartlar arasında İran'ın dondurulmuş varlıklarına erişebilmesinin de bulunduğunu kaydetti.   

ABD'DEN HÜRMÜZ BOĞAZI UYARISI

ABD Başkanı Donald Trump'ın haziran ayı başında imzaladığı mutabakat zaptına atıf yapılan haberde, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı ticari gemilerin geçişine açık tutma yükümlülüğüne dikkat çekildi.

ABD'nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Fox News'e verdiği röportajda, Tahran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki uluslararası deniz trafiğini tehdit etmesi halinde ABD'nin İran'ın askeri altyapısını hedef almaya devam edeceğini açıklamıştı.

ABD BASINI: ABD-İRAN GÖRÜŞMELERİ ASKIYA ALINDI

ABD merkezli Wall Street Journal gazetesi de ABD ile İran arasında gelecek hafta İsviçre'de yapılması beklenen görüşmelerin askıya alındığını iddia etti.

Haberde, kararın ABD'nin İran'a yönelik saldırıları ile İran'ın buna karşılık bölgedeki ABD üslerini hedef almasının ardından yükselen tansiyon nedeniyle alındığı belirtildi. ABD ve İranlı yetkililerin görüşmelerin yeni turunun ne zaman yeniden başlayacağına ilişkin herhangi bir tarih belirlemediği öne sürüldü.

Söz konusu iddia, cuma günü ABD arabuluculuğunda Lübnan ve İsrail arasında üçlü bir çerçeve anlaşmasının imzalanmasının ardından geldi. Anlaşma kapsamında Beyrut ve Tel Aviv yönetimlerinin İsrail'in Lübnan'da işgal ettiği bazı bölgelerin kontrolünün Lübnan Silahlı Kuvvetleri'ne devredilmesini öngören bir çerçevede mutabakata vardığı belirtildi.

Çeşitli uluslararası kaynaklar, söz konusu anlaşmanın ABD ile İran arasında varılan mutabakatın Lübnan ve Hizbullah'a sağlayacağı "avantajları" büyük ölçüde ortadan kaldırdığını değerlendiriyor. Kaynaklar, bu gelişmenin Washington ile Tahran arasındaki diplomatik süreci daha da karmaşık hale getirdiğini belirtti.

DİĞER BİR İDDİA: SALDIRILARI DURDURMA KARARI ALINDI

Öte yandan ABD merkezli Axios haber sitesinin, ismi açıklanmayan üst düzey ABD'li yetkiliye dayandırdığı habere göre, ABD ve İran birbirlerine yönelik saldırıları durdurma konusunda anlaşarak Hürmüz Boğazı konusundaki anlaşmazlıkları çözmek için 30 Haziran'da Katar'da görüşme planladı.

Diğer bir ABD'li yetkili de her iki tarafın da "şimdilik" saldırılardan el çekeceğini ve ilki geçen hafta İsviçre'de yapılan teknik görüşmelerin devam edeceği için "gemilerin serbestçe hareket edebileceğini" söyledi.

Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir kaynağa göre ise 30 Haziran'da yapılması planlanan görüşmeler başlangıçta İran'ın nükleer programına ilişkin teknik konuları ele almak üzere İsviçre'de gerçekleşecekti ancak gerginliğin artmasıyla görüşmeler hem farklı bir yere taşındı hem de Hürmüz Boğazı'ndaki duruma odaklandı.

ABD VE İRAN KARŞILIKLI SALDIRILAR DÜZENLEMİŞTİ

ABD ordusu, İran'ın Hürmüz Boğazı yakınlarından geçen "M/T Kiku" tankerine tek yönlü bir İHA ile saldırı düzenlediğini duyurarak, bu saldırıya misilleme olarak İran'daki 10 askeri hedefin vurulduğunu açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın bir kez daha ateşkesi ihlal ettiğini öne sürerek, "Artık makul davranamayacağımız ve çok başarılı bir şekilde başlattığımız işi askeri yolla tamamlamak zorunda kalacağımız bir noktaya gelebiliriz. Eğer bu olursa İran İslam Cumhuriyeti artık var olmayacak" ifadelerini kullanmıştı.

Tahran'dan ABD'ye misilleme gecikmemişti. İran Devrim Muhafızları Ordusu'ndan (DMO) yapılan açıklamada, ABD'nin İran'ın askeri altyapısını hedef alan saldırılarına misilleme olarak Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD üslerinin füze ve İHA ile hedef alındığı kaydedilmişti.

Washington yönetiminin ateşkesi ihlal ettiği vurgulanan açıklamada, "Ateşkesin ihlal edilmesi, İslamabad Mutabakat Zaptı'nın 1. maddesine aykırıdır ve tüm diplomatik süreçlerin tamamen durdurulmasıyla sonuçlanacaktır" uyarısında bulunulmuştu.