NATO Zirvesi'nde Çekya krizi: Ankara'da iki liderli temsil

Ankara'nın ev sahipliği yaptığı NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, ittifakın güvenlik gündeminin yanı sıra Çekya'da yaşanan iç siyasi gerilime de sahne oldu.

Cumhurbaşkanı Petr Pavel ile Başbakan Andrej Babis arasında zirveye katılım yetkisi konusunda yaşanan anlaşmazlık, Ankara'da iki ayrı devlet uçağıyla yapılan geliş ve resmi programdaki görüntülerle uluslararası kamuoyunun gündemine taşındı.

Böylece Çekya, zirvede hem cumhurbaşkanı hem de başbakan düzeyinde temsil edilen tek NATO ülkesi olarak öne çıktı.

YETKİ TARTIŞMASI MAHKEMEYE TAŞINDI

Krizin fitilini, Başbakan Babis'in zirve öncesinde yaptığı açıklama ateşledi. Babis, Ankara'daki NATO Zirvesi'nde ülkesini yalnızca kendisinin temsil edeceğini, Cumhurbaşkanı Pavel'in heyette yer almayacağını duyurdu.

Bu açıklamanın ardından Cumhurbaşkanı Pavel, konuyu yargıya taşıdı. Çekya Anayasa Mahkemesi'nin verdiği karar, Pavel'in zirveye katılımının önünü açtı. Böylece ülke, zirveye iki üst düzey isimle katılmak zorunda kaldı.

NATO ülkelerinin savunma harcamaları 1,8 trilyon doları aşacak

ANKARA'YA AYRI UÇAKLARLA GELDİLER

Prag'da başlayan siyasi gerilim, Ankara'da da görünür hale geldi. Cumhurbaşkanı Pavel ile Başbakan Babis, NATO Zirvesi için Türkiye'ye farklı devlet uçaklarıyla geldi.

İki lider arasındaki mesafe, resmi program kapsamında gerçekleştirilen aile fotoğrafına da yansıdı. Zirve öncesinde çekilen toplu fotoğrafta Pavel ile Babis'in farklı uçlarda konumlandırılması, ülkedeki siyasi ayrışmanın sembolik bir göstergesi olarak değerlendirildi.

ANLAŞMAZLIĞIN MERKEZİNDE SAVUNMA VE DIŞ POLİTİKA VAR

Çek basınında yer alan değerlendirmelere göre, Cumhurbaşkanı Pavel ile Başbakan Babis arasındaki gerilim yalnızca temsil yetkisiyle sınırlı değil. İki isim arasında uzun süredir devam eden siyasi rekabetin yanı sıra dış politika ve güvenlik stratejilerine ilişkin önemli görüş ayrılıkları da bulunuyor.

Babis'in, 2023 yılında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Pavel'e karşı yarışıp seçimi kaybetmesi, iki lider arasındaki siyasi rekabetin temel unsurlarından biri olarak gösteriliyor.

Bakan Bolat: Türkiye-Çekya ekonomik ortaklığını daha da güçlendireceğiz

NATO SAVUNMA HARCAMALARI TARTIŞMASI

Taraflar arasındaki görüş ayrılıklarının en önemli başlıklarından biri savunma bütçesi oluşturuyor. Çekya'nın 2026 yılında NATO'nun, gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2'si seviyesindeki savunma harcaması hedefinin altında kalmasının beklendiği, bu orana ancak 2027 yılından itibaren ulaşılmasının planlandığı ifade ediliyor.

Cumhurbaşkanı Pavel, NATO yükümlülüklerinin eksiksiz yerine getirilmesini savunurken, Babis hükümeti ise ekonomik koşulları ve mali disiplini öne çıkararak daha temkinli bir yaklaşım benimsiyor.

NATO liderlerine Beştepe'de Türk mutfağı ziyafeti: Menüde Türkiye'nin dört bir yanından lezzetler vardı

UKRAYNA KONUSUNDA FARKLI YAKLAŞIMLAR

İki lider arasındaki ayrışmanın bir diğer önemli başlığını ise Ukrayna politikası oluşturuyor. Pavel, transatlantik iş birliğinin güçlendirilmesi ve Kiev'e verilen desteğin sürdürülmesi gerektiğini savunurken, Babis hükümeti mali yük ve iç ekonomik öncelikleri gerekçe göstererek daha ihtiyatlı bir politika izliyor.

Cumhurbaşkanı Pavel, hükümetin zirveye katılım konusundaki tutumunu cumhurbaşkanının anayasal yetkilerine yönelik "benzeri görülmemiş bir müdahale" olarak nitelendirirken, uluslararası etkinliklerde görev paylaşımına yönelik uzlaşma önerileri sunduğunu açıkladı. Başbakan Babis ise Anayasa Mahkemesi'nin ara kararının ardından hükümetin tüm yasal yükümlülüklerini yerine getirdiğini savunarak, yeni uzlaşma tekliflerinin bir bölümünü kabul etmedi.

ZİRVEYE SİYASİ GÖLGE DÜŞTÜ

Ankara'daki NATO Zirvesi, ittifakın güvenlik politikalarının ele alındığı kritik toplantılardan biri olurken, Çekya'nın iki liderle temsil edilmesi diplomatik kulislerde en çok konuşulan gelişmeler arasında yer aldı. Yaşanan süreç, ülke içindeki anayasal yetki tartışmalarının uluslararası platformlara da yansıyabileceğini gözler önüne serdi.

Ankara NATO Liderler Zirvesi'nden aile fotoğrafı