- Donald Trump, İran'daki protestolara sosyal medya üzerinden destek vererek, İranlılara yardımın yolda olduğunu duyurdu.
- Protestoların ekonomik sorunlar nedeniyle başladığı ülkede, Trump yönetimi İran'a yönelik müdahale seçeneklerini değerlendiriyor.
- İran ise olası bir askeri saldırıya karşı ABD üslerini meşru hedef olarak gördüğünü belirtti.
AI özetimiz yardımcı oldu mu? Bize bildirin.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’da süren protestolara ilişkin dikkat çeken bir çıkış yaptı.
Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, İranlı göstericilere açık destek verdi.
AÇIK AÇIK "PROTESTOYA DEVAM" ÇAĞRISI
Trump, paylaşımında İran’daki gösterilere atıfta bulunarak, protestoculara seslendi.
Açıklamasında, “İranlı vatanseverler, protestoya devam edin. Kurumlarınızı ele geçirin. Katillerin ve istismarcıların isimlerini kaydedin. Bunun bedelini ağır ödeyecekler.” ifadelerini kullandı.
TÜM TEMASLAR ASKIYA ALINDI
ABD Başkanı, İran’da protestocuların öldürüldüğünü öne sürerek bu durum sona erene kadar Tahran yönetimiyle temas kurulmayacağını açıkladı.
Trump, “Protestocuların anlamsızca öldürülmesi durana kadar İranlı yetkililerle yapılacak tüm görüşmeleri iptal ettim. Yardım yolda.” sözleriyle mesajını sürdürdü.
İRAN'DA NELER OLUYOR?
İran’da döviz kurunun ulusal para birimi karşısında hızla yükselmesi, ekonomik sıkıntıları derinleştirirken ülke genelinde protestoları tetikledi.
Piyasalardaki belirsizlik ve durgunluk özellikle Tahran’da esnafı sokağa döktü. Bazı kentlerde kepenk kapatan esnafın da katıldığı gösteriler kısa sürede rejim karşıtı protestolara dönüştü, birçok şehirde binlerce kişi sokaklara çıktı.
İlk günlerde eylemlere müdahale etmeyen güvenlik güçleri, protestoların yayılmasıyla birlikte göz yaşartıcı gaz ve saçma atan tüfeklerle müdahaleye başladı. Yer yer polis ile göstericiler arasında çatışmalar yaşandı.
HAMANEY: EKONOMİK TALEPLER MEŞRU
İran lideri Ali Hamaney, protestoların başlamasının ardından 3 Ocak’ta yaptığı ilk açıklamada ekonomik taleplerin meşru olduğunu ancak “ülkeyi güvensiz hale getirmeyi amaçlayan gruplara” karşı daha sert tedbirler alınacağını söyledi. Dövizdeki yükselişi “düşmanların işi” olarak nitelendiren Hamaney, halkın ekonomik sorunlarının istismar edildiğini savundu.
9 Ocak’taki konuşmasında ise ABD Başkanı Donald Trump’ı protestoları körüklemekle suçlayan Hamaney, “yabancı güçlerce desteklenen ajanlara müsamaha gösterilmeyeceğini” belirterek sert müdahalenin sinyalini verdi.
PEZEŞKİYAN'DAN DİYALOG ÇAPRISI
Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, gösterilerin başlamasından iki gün sonra protestocuların temsilcileriyle diyalog kurulması talimatı verdiğini açıkladı.
1 Ocak’taki konuşmasında ekonomideki kötü gidişattan ABD’yi değil, hükümeti sorumlu tutan Pezeşkiyan, “İnsanlar memnun değilse bu bizim hatamızdır” dedi. 11 Ocak’ta ise hem halkın taleplerini dinleyeceklerini hem de “kargaşaya izin vermeyeceklerini” vurguladı.
ABD VE İSRAİL'DEN PEŞ PEŞE İRAN AÇIKLAMALARI
ABD Başkanı Donald Trump, 2 ve 4 Ocak’ta yaptığı açıklamalarda İran yönetimini protestoculara yönelik şiddet konusunda uyardı, 10 Ocak’ta ise İran’daki gelişmeleri yakından izlediklerini ve “yardıma hazır” olduklarını söyledi. Trump ayrıca, internet kesintileri nedeniyle Elon Musk ile görüşerek Starlink üzerinden bağlantının yeniden sağlanabileceğini dile getirdi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da 11 Ocak’ta İran’daki protestoları desteklediklerini belirterek “masum sivillerin toplu katliamını kınadıklarını” ifade etti.
CAN KAYBI VE GÖZALTILAR ARTIYOR
İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre, gösterilerin 15. gününde 8’i çocuk olmak üzere 544 kişi hayatını kaybetti, 10 bin 681 kişi gözaltına alındı. Tesnim Haber Ajansı ise ölen emniyet görevlisi sayısının 111 olduğunu duyurdu. Ülkede yaklaşık dört gündür internetin büyük ölçüde kesik olduğu, telefon şebekesinin de sağlıklı çalışmadığı bildiriliyor.
ABD'NİN MÜDAHALE İHTİMALİ VAR
Amerikan medyasına yansıyan haberlere göre Trump yönetimi, İran’a yönelik olası müdahale seçeneklerini değerlendiriyor.
Wall Street Journal ve Axios’a göre masada siber operasyonlar, Starlink altyapısının İran içine sokulması ve sınırlı askeri seçenekler bulunuyor.
CNN ve New York Times ise Pentagon’un, olası bir askeri saldırının İran halkını rejim etrafında kenetleyebileceği endişesi taşıdığını aktarıyor.
İran yönetimi ise herhangi bir askeri saldırı halinde bölgedeki ABD üsleri ve gemilerinin “meşru hedef” olacağını duyurmuş durumda.
