Haber Merkezi Orta Doğu'da devam eden savaşa ilişkin 'anlaşma' tartışmaları, tarafların karşılıklı açıklamalarıyla devam ederken ABD'nin 15 maddelik müzakere teklifi için şartları uygun bulmadığını açıklayan İran, somut bir güvence talep ettiğini belirtti.
Orta Doğu'da savaş, 26. gününde devam ediyor.
28 Şubat'ta İsrail-ABD ortaklığıyla İran'a yönelik saldırılarla başlayan savaşta, İran da bölge ülkelerdeki ABD üslerine misilleme saldırıları düzenlemişti.
Karşılıklı saldırılar devam ederken, müzakere tartışmaları gündeme gelmişti.
ENERJİ ALTYAPILARINI VURMAKLA TEHDİT ETMİŞTİ
ABD Başkanı Donald Trump, 21 Mart'ta 'İran'ı yok etmekte olduklarını' belirterek 'ateşkes istemediğini' dile getirmişti.
22 Mart'taysa Donald Trump, İran'a Hürmüz Boğazı'nı gemi trafiğine açması için 48 saat verip aksi durumda enerji altyapısı vurmakla tehdit etmişti.
SALDIRILARI BEŞ GÜN ERTELEMİŞTİ
Trump, 23 Mart’taysa İran’la 'düşmanlıklara kesin çözüm için’ yapıcı görüşmeler yaptıklarını, bu nedenle İran’ın enerji altyapısına tüm saldırıları beş gün ertelediğini açıklamıştı.
İranlı yetkililerse 'ABD'yle hiçbir müzakere yapılmadığı'nı ve konunun 'finans ve petrol piyasalarını manipüle etmek için kullanıldığı'nı söyleyerek Trump'ı yalanlamıştı.
"ONLAR ABD İLE ANLAŞMAK İSTİYOR"
Trump dün ise İranlılarla aktif müzakereler yürüttüklerini belirtip, onların ABD'yle anlaşmayı çok istediklerini öne sürmüştü.
Trump, İran'a saldırıları sonlandırmak için 15 maddelik bir plan önerisinde bulunmuş ve bunun müzakereleri için de bir aylık geçici ateşkes teklif etmişti.
Trump, açıklamasında "İranlı liderlerin hepsi gitti. Kimse kiminle konuşacağını bilmiyor ama biz doğru kişilerle konuşuyoruz." sözlerini kullanmıştı.
İran Devrim Muhafızları Ordusu Hatemul Enbiya Merkez Karargahı, ABD'yle müzakere yapmayacaklarını bildirmişti.
"TAHRAN KENDİNİ SAVUNMAYA DEVAM EDECEK"
İran medyasına, anlaşma tartışmaları sürerken bir haber daha yansıdı.
Haberlerde yer alan bilgilere göre, "İran teklifi aşırı buldu. İran somut bir güvence talep ediyor. İlk şart saldırıların ve suikastların durdurulması. İran, savaşı kendi koşulları sağlandığı takdirde sonlandıracak. İran, Trump'ın savaşın bitiş zamanını dikte etmesine izin vermeyecek." sözleriyle Tahran'ın anlaşma yapmayacağı, kendini savunmaya devam edeceği öğrenildi.
ABD'DEN SAVAŞI SONA ERDİRMEYE YÖNELİK 15 MADDELİK PLAN
ABD ve İsrail'in İran'a saldırmasıyla başlayan savaşın ekonomilerde bırakacağı etkiler baskı giderek daha fazla endişe yaratırken, ABD yönetimi, çatışmayı sonlandırmaya yönelik 15 maddeli bir plan hazırladı.
Teklifte şunlar yer aldı:
ABD İran'dan anlaşma için mevcut nükleer kapasitelerin ortadan kaldırılmasını istediği yer aldı.
Ayrıca Washington, İran'ın asla nükleer silah peşinde koşmayacağına dair bir taahhüdü, uranyum zenginleştirilmesinin durdurulmasını, tüm zenginleştirilmiş malzemenin teslim edilmesini istiyor.
Natanz, İsfahan ve Fordow nükleer santralleri devre dışı bırakılması ve imha edilmesi, Atom Enerjisi Kurumu'nun İran sınırları içindeki tüm bilgilere erişebilmesi de istenen maddeler arasında.
ABD'nin, İran'dan ayrıca vekalet savaşlarından vazgeçmesini, bölgedeki vekil güçleri finanse etmeyi ve silahlandırmayı bırakmasını talep ettiği iddia edildi.
Hürmüz Boğazı'nın açık kalması, serbest bir bölgesi olması ve bloke edilmemesi, füze için sayı-menzil sınırı konulması ve sadece savunma amaçlı kullanılması gerektiği ifade ediliyor.
İsrail'in güvenlik kaynakları, İranlıların tüm noktalar uzlaştırılmadan ateşi durdurmayı başardıkları için, böyle bir noktada İran'ın gerçekten üstünlük sağlayacağını öne sürüyor.
15 MADDELİK ANLAŞMA TEKLİFİNDE ŞUNLAR YER ALIYOR:
İran'ın mevcut nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması,
İran'ın "asla nükleer silah arayışında olmayacağına" dair taahhüt vermesi,
İran topraklarında herhangi bir nükleer zenginleştirme faaliyetinin yasaklanması,
Zenginleştirilmiş uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'na (UAEA) teslim edilmesi,
Natanz, İsfahan ve Fordow'daki nükleer tesislerin devre dışı bırakılması ve imha edilmesi,
UAEA'ya tüm bilgilere tam erişim izni verilmesi,
İran'ın vekalet güçleri stratejisinden vazgeçmesi,
Bölgedeki milis gruplara finansman ve silah desteğinin kesilmesi,
Hürmüz Boğazı'nın kapatılmadan açık tutulması,
Balistik füze programına ilişkin kararın ertelenmesi,
Balistik füzelerin yalnızca savunma amaçlı kullanılması,
İran'a yönelik tüm yaptırımların kaldırılması,
Buşehr'de sivil nükleer programın geliştirilmesine destek verilmesi,
Yaptırımların yeniden uygulanması tehdidinin otomatik olarak iptal edilmesi,
Taraflar arasında ek bölgesel ve güvenlik mutabakatları.
Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi
