taraftar değil haberciyiz
Son dakika haberleri Türkiye'nin haber sitesinde.
5.8128
6.4637
1476.56
110476.59
275.979
42373.38

Kemal Tahir ve romancılığı

109. yaş gününde, romancılık anlayışı ve Devlet Ana romanından alıntılarla, Türk Edebiyatı’nda kurgu romanların ustası Kemal Tahir…

Özel İçerik | 13.03.2019 - 12:52..
Whatsapp ile paylaş
Kemal Tahir ve romancılığı

Kemal Tahir

Kemal Tahir, II. Abdülhamit’in yaverlerinden Yüzbaşı Tahir Bey ve Abdülhamit’in kızı Naile Sultan’ın hizmetinde görevli Nuriye Hanım’ın ilk çocuklarıydı. Babasından mütevellit eğitimine imparatorluğun değişik yerlerinde başladı. 1923’te İstanbul’a yerleşmelerinin ardından da hayatı buraya taşınmış oldu. 3 yıl sonra annesini veremden kaybettiğinde ise, hayatı bambaşka bir noktaya taşınacaktı…

Kemal Tahir, 109 yıl önce bugün dünyaya gelmişti. Onu, romancılık anlayışı hakkında değindiğimiz bilgiler ve Devlet Ana romanından alıntılarla anıyoruz…

Kemal Tahir ve romancılığı

GERÇEKLİĞE IŞIK KURGU ROMANLAR

Önce okulu bırakıp başka şehirler de dahil olmak üzere, çeşitli memuriyetlerde çalışmaya başladı. 1932’de İstanbul’a tekrar döndüğünde yeni işi ise, röportaj yazarlığı ve çevirmenlikti. Yolu edebiyat ile kesişmiş, ruhuna sinen kelimelerle kendine yeni bir yol çizmişti. Nazım Hikmet ile kurduğu dostlukla da sosyalist aydınlarla ve bu yeni fikirlerle tanıştı…

Tahir, Türk Edebiyatı’nda kurgu romanları ile kendine özel bir yer edindi. Ancak bunun yanında tüm gerçekliği ile de okurunun karşısındaydı. Zaten bundan sebep, kendisini gerçekçi romancı olarak tanımlayacaktı. O, her romanını yeni bir dünya tadında vurguluyor, gerçeğin ta kendisine ışık oluyordu…

Kemal Tahir ve romancılığı

(Nazım Hikmet ile)

İLK ESERİ BİR KİTAPÇIK OLDU

Tahir’in ilk eseri bir kitapçıktı. 1936’da yayımladığı bu kitapçığa “Namık Kemal için diyorlar ki” adını vermişti. Namık Kemal için hazırlamış olduğu 7 soruluk anketi içeriyordu ve Falih Rıfkı Atay, Suat Derviş, Nazım Hikmet, Hüseyin Avni Şanda, Peyami Safa, Vala Nureddin, Hüseyin Cahit Yalçın, Ercüment Ekrem Talu, Dr. Fuad Sabit, Sadettin Nüzhet Ergun, Kerim Sadi Cerrahoğlu’nun cevaplarını… Ayrıca Kemal Tahir de bu cevaplar hakkındaki gözlemlerini paylaşıyordu. Bu kitapçık, edebiyat dünyasında gerçek bir ses getirmişti…

Kemal Tahir ve romancılığı

ROMANLARININ OLUŞUMU

Tahir, başarılı başlangıcının ardından 1937’de, ikinci kitabı ve ilk romanı “Bir Çalgıcının Seyahati” adını verdiği romanını yayımladı…

Baktığı yerde gerçekliği görüyordu. 1955’te “Göl İnsanları” ile aynı anda bir köy romanı olan “Sağırdere” de yayımlandı. 1957’de de devamı niteliğinde “Körduman” geldi. Yola Çankırı’nın Yamören köylüsü Mustafa’nın yaşamından çıkmış, köylünün sorunlarını tarihten kopmadan anlatmıştı. Tahir, Çankırı Cezaevi’ne, İstanbul’da iki yıl kaldıktan sonra nakledilmiş ve tanışmıştı burayla. 1938’de, “Bahriye Davası” adıyla bilinen “Donanmayı ayaklanmaya kışkırtmak” davasında, yayıncılık yoluyla komünizm propagandası yapmaktan 15 sene 4 ay cezaya çarptırıldı. Edebiyat ve düşünce dünyası burada köklü değişikliklere uğramıştı ve bunu okuru da görmeliydi. Tahir, Anadolu insanının kişisel ve toplumsal dramını yerinde ve yaşayarak gözlemliyordu.

Çankırı’dan sonra 1941’de, Malatya Hapishanesi’ne nakledildi. Buradaki arkadaşlarını da yakından gözlemliyordu. Bir suçtan buraya gelmiş bu insanların nasıl hayatlar yaşadıklarını, ne düşündüklerini merak ediyordu. Romanlarının kurguları da böyle böyle oluşmaya başladı işte. Onları dinliyor, not alıyordu. Cemil Meriç, Tahir’in bu durumu için şöyle bir yorumda bulunacaktı: “Hapishaneyi bir laboratuvar gibi kullanır”.

Kemal Tahir ve romancılığı

KONULARINA GÖRE ROMANLARI

Hapishane yılları, ona müthiş bir birikim sağlamıştı. 1956’da “Esir Şehrin İnsanları” adını verdiği romanı Mütareke Döneminin İstanbul’unu anlatıyordu. Hemen ardından Körduman’ı, sonra da 1957’de, “Rahmet Yolları Kesti” adını verdiği, eşkıyalık olgusuna değindiği romanını yayımladı.

Ardından bir roman üçlemesi geldi. Çorum bölgesi insanlarını konu edindiği bu üçlemenin ilkini 1958’de yayımladı ve ona, “Yediçınar Yaylası” adını verdi. İkincisi 1959’daki “Köyün Kamburu”ydu ve üçüncüsü ise, araya başka romanlar girdikten sonra, 1970’te yayımladığı “Büyük Mal”dı.

Kemal Tahir ve romancılığı

OSMANLI TARİHİ İLE İLGİLENDİ

Köylülerin sorunları elbette çok dikkatini çekmişti; ama Osmanlı tarihi de bir o kadar gözlemindeydi. Çorum yıllarında Osmanlı Tarihi’ne ilgisi artmıştı. Osmanlı’nın sosyal ve kültürel yaşantısını anlamak için hep araştırdı. Şimdiki romanlarının konusu bu olmalıydı. Araştırmaları sonucunda Tahir, Osmanlı’nın kültürel ve siyasi mirasını sahiplenen bir romancıya dönüştü…

1965’te, bu araştırma ilk meyvesini verdi. Osmanlı Devleti, Cumhuriyet ve Batılılaşmanın sonucu olarak yazdığı romanına “Yorgun Savaşçı” adını vermişti. 1968’de “Yunus Nadi Ödülü”ne layık görüldü.  Ancak bu roman, bir yandan da resmi tarih söylemlerine aykırı görüşler içeriyordu ve tarihi çarpıttığı konusunda çokça eleştirildi. 1980’de roman tekrar gündeme geldi. TRT tarafından filme uyarlanmıştı. 1983’te dönemin başbakanı Bülent Ulusu’nun emri ile yakıldı.

Kemal Tahir ve romancılığı

DEVLET ANA

1967’de, zamanla adıyla birlikte anılacak en ünlü romanını yayımladı: Devlet Ana. Bu romanda konusu yine Osmanlı’ydı. Osmanlı Devleti’nin kuruluşunu anlatıyordu. Batılılaşmayı eleştiriyordu. “Kerim Devlet” kavramını ortaya atmıştı. Yerli bir sosyalizm oluşturmaya çalışıyordu ve bu algı Marksistlerin tepkisini çekti. Bu roman, “Türk Dili Kurumu Roman Ödülü”nü aldı.

*

- Dünyayı büsbütün boşlayıp ahrete yönelmedikleri gibi, kendilerini toptan dünyaya verip cennetten de vazgeçmiyorlardı.

*

- Toprakla boğuşmak yumuşatır adamı...

*

- Yüreğine korku düştüyse, çabalama boşuna. Bırak kartal kuşları, kel akbabalar gelip yüreğini gagalasın, gözlerini oysun!

*

- Kitap olmayınca aktan kara, eğriden doğru ayrılmaz.

*

- Her şeyin zamanı ve gök altında olan her işin vakti vardır. Doğmanın vakti, ölmenin vakti, aramanın, bulmanın, yitirmenin vakti vardır. Allah yükleyecek, biz taşıyacağız!

*

- Ölümden beri her bir derdin bu dünyada, kesin dermanı vardır ve de ağlayıp dövünmenin hiç bir çıkarı yoktur.

Kemal Tahir ve romancılığı

Devlet Ana

Kemal Tahir

İthaki Yay.

S.: 651

Kitabı satın almak için tıklayınız: D&R

*

Damla Karakuş

[email protected]

Instagram: biyografivekitap

YORUMLAR (üye olmadan da yorum yapabilirsiniz)
[+] Görüş bildir