AA İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasıyla deniz yoluyla petrol taşımacılığı mart ayında sert darbe aldı. Küresel “ton-mil” verileri yıllık bazda yüzde 13,7 düşerek Kovid-19 döneminin de altına geriledi.
ABD-İsrail ile İran arasında tırmanan gerilim, küresel enerji piyasalarını doğrudan etkiledi. Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin durma noktasına gelmesi, deniz taşımacılığında ciddi aksamalara yol açarken petrol sevkiyatında pandemi dönemini bile geride bırakan bir düşüş yaşandı.
KRİTİK GEÇİŞ NOKTASI KİLİTLENDİ
Dünya petrol ticaretinin en önemli güzergâhlarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndan, kriz öncesinde günlük ortalama 130 gemi geçiş yapıyordu. Çatışmaların ardından bu sayı tek hanelere kadar gerileyerek taşımacılığı büyük ölçüde sekteye uğrattı.
DEV TANKERLER KÖRFEZ'DE MAHSUR KALDI
Krizin en büyük etkisi, “VLCC” olarak bilinen dev ham petrol tankerlerinde görüldü. Mart ayında bu tankerlerin ton-mil verileri yıllık bazda yüzde 20 azalırken, gemi başına düşen taşıma miktarı yüzde 27 geriledi.
Dünya genelindeki VLCC filosunun yüzde 6,3’ünün Basra Körfezi’nde sıkıştığı hesaplanırken, milyonlarca tonluk taşıma kapasitesi atıl kaldı.
ALTERNATİF ROTALAR KISMEN AYAKTA KALDI
Hürmüz’e bağımlı olmayan Aframax ve Suezmax tipi tankerler ise krizi daha sınırlı hissetti.
Aframax tankerlerinde ton-mil yüzde 7 artarken, gemi başına düşen yük miktarı da yükseldi. Suezmax tankerlerinde ise düşüş sınırlı kaldı. Bu durum, Körfez dışındaki ticaret rotalarının işleyişini büyük ölçüde sürdürdüğünü ortaya koydu.
KÜRESEL TAŞIMACILIKTA SERT DÜŞÜŞ
Tüm tanker türleri birlikte değerlendirildiğinde, mart ayında deniz yoluyla petrol taşımacılığına ilişkin ton-mil verileri yıllık bazda yüzde 13,7 geriledi. Bu düşüşle birlikte sektör, Kovid-19 salgını dönemindeki en düşük seviyelerin de altına indi.
"SON YILLARIN EN DÜŞÜK HACMİ"
Veson Nautical yetkilisi Graham Close, mart verilerinin piyasalardaki şoku açıkça gösterdiğini belirterek, “Bu düşüş, Eylül 2020’den bu yana görülen en düşük aylık hacim” değerlendirmesinde bulundu.
GÖZLER NİSAN AYINA ÇEVRİLDİ
Uzmanlara göre önümüzdeki süreçte Asya rafinerilerinin alternatif tedarik yollarına yönelip yönelmeyeceği belirleyici olacak. Atlantik Havzası’ndan yapılacak sevkiyatların artması halinde taşımacılıkta kısmi toparlanma yaşanabileceği ifade ediliyor.
8 Nisan’da ilan edilen geçici ateşkese rağmen bölgede gerilim devam ederken, Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik küresel enerji arzı ve lojistiği üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
