İHA Kütahya’nın Gediz ilçesindeki Yunuslar köyünde 1870’lerden bu yana hiç durmadan akan Ayvaz Çeşmesi, hem köy sakinleri hem de çevre ilçelerden gelen ziyaretçiler için kültürel bir miras ve su kaynağı olmaya devam ediyor.
Kütahya'nın Gediz ilçesi Yunuslar köyünde asırlardır akıp giden Ayvaz Çeşmesi, 156 yıldır hem tarih hem de kültürle iç içe yaşamaya devam ediyor. 19. yüzyılın sonlarında inşa edilen bu üç oluklu çeşme, günümüzde de modern imkanlar olsa da köylülerin vazgeçilmez su kaynağı olarak varlığını sürdürüyor.
ÇEŞMENİN TARİHİ
Araştırmacı-Tarihçi Hüseyin Göksal, Ayvaz Çeşmesi’nin kökenine ilişkin şunları aktardı:
Yunuslar köyünde yaklaşık 20 çeşme var ancak en eskisi Ayvaz Çeşmesi. Nüfus defterlerinden, ‘Ayvazoğulları’ sülalesinin varlığını tespit ettik ve çeşmenin adının buradan geldiğini, bir hayırsever tarafından yaptırıldığını tahmin ediyoruz. 1875-1876 yıllarında inşa edilmiş.
Göksal, çeşmenin üç ayrı oluğunun köylüler için yalnızca su kaynağı değil, kültürel bir simge olduğunu belirterek, çocukluk anılarını paylaştı:
Biz bu olukları yılan, kurbağa ve balık olarak adlandırırdık. En temiz suyun aktığı ‘balık’ oluktu; mümkün olduğunca ondan içer, iftar için suyu buradan doldururduk.
KÖYLÜLERİN VAZGEÇİLMEZ KAYNAĞI OLDU
Ayvaz Çeşmesi, teknolojinin yaygın olmadığı dönemlerde köylüler için stratejik bir öneme sahipti. Dere yatağında bulunması nedeniyle zaman zaman sel ve doğa olaylarından zarar görse de yapılan tadilatlarla ayakta tutuldu. 1970 ve 1980’lerde köylüler tarlada çalışırken buradan su temin ederdi ve yaz aylarında Ramazan iftarlarında sofraların başlıca su kaynağı olarak kullanılırdı.
GEDİZ'İN KÜLTÜREL MİRASI
Gediz’in kültürel mirasının canlı bir örneği olan Ayvaz Çeşmesi, günümüzde hâlâ Yunuslar köyünde ziyaretçilerini karşılıyor. Hem doğanın cömertliğini hem de yüzyıllara yayılan tarihin derinliğini yansıtan çeşme, köyün simgesi ve yerel hafızasının bir parçası olmayı sürdürüyor.
Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)
