- Rahim ağzı kanseri erken evrede belirti vermeden ilerleyebiliyor, bu yüzden düzenli tarama testleri hayati önem taşıyor.
- HPV aşısı kanser riskini büyük oranda azaltırken, aşılama yapılmış olsa da taramaların ihmal edilmemesi gerekiyor.
- Uzmanlar, erken teşhisin hem tedavi başarı oranını artırdığını hem de yaşam kaybı riskini azalttığını vurguluyor.
AI özetimiz yardımcı oldu mu? Bize bildirin.
Bayındır İçerenköy Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Başar Önal, rahim ağzı kanserine karşı en etkili mücadelenin düzenli tarama programlarıyla mümkün olduğunu belirterek, kadınların yaşlarına uygun kontrolleri ertelememesinin hayati önem taşıdığını söyledi.
Yapılan bilimsel değerlendirmeler, hastalığın erken dönemde saptanmasının hem tedavi seçeneklerini genişlettiğini hem de yaşam kaybı riskini önemli ölçüde azalttığını ortaya koyuyor.
ERKEN EVREDE BELİRTİ VERMİYOR
Rahim ağzı kanseri, dünya genelinde kadınlarda en sık görülen kanserler arasında meme kanserinden sonra ikinci sırada yer alıyor. Her yıl Avrupa’da yaklaşık 50 bin, dünya genelinde ise 500 bin kadına bu tanı konulurken; Avrupa’da 25 bin, dünyada ise yaklaşık 250 bin kadın hastalık nedeniyle yaşamını yitiriyor.
Açıklamada görüşlerine yer verilen Önal, hastalığın özellikle 30-55 yaş aralığında daha sık görüldüğünü ve erken evrelerde genellikle belirti vermeden ilerlediğini belirtti.
VAKALARIN NEREDEYSE TAMAMI HPV KAYNAKLI
Önal’a göre rahim ağzı kanserlerinin yüzde 99,7’si İnsan Papilloma Virüsü (HPV) kaynaklı. Cinsel yolla bulaşan ve 100’den fazla tipi bulunan HPV’nin özellikle 16 ve 18 numaralı tipleri, rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık yüzde 70–80’inden sorumlu.
HPV enfeksiyonunun çoğu kadında bağışıklık sistemi tarafından iki yıl içinde kendiliğinden temizlenebildiğini belirten Önal, bazı grupların daha yüksek risk altında olduğuna dikkat çekti.
YÜKSEK RİSK TAŞIYANLAR
Uzmanlara göre risk grubunda yer alanlar arasında;
- Sigara kullananlar,
- Erken yaşta cinsel hayata başlayanlar,
- Çok sayıda cinsel partneri olanlar,
- Bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler,
- Sağlıksız beslenen ve aşırı kilolu kadınlar bulunuyor.
HPV AŞISI YÜKSEK KORUMA SAĞLIYOR
HPV aşısının rahim ağzı kanserine karşı yaklaşık yüzde 90 oranında koruyuculuk sağladığını belirten Önal, aşının birçok ülkede ulusal aşı programına dahil olduğunu, ancak Türkiye’de henüz bu kapsamda yer almadığını söyledi.
Buna rağmen aşının 9–12 yaş kız ve erkek çocuklara ile 45 yaşına kadar kadınlara önerildiğini aktaran Önal, aşı yaptırılmış olsa bile tarama testlerinin ihmal edilmemesi gerektiğinin altını çizdi.
YAŞA GÖRE TARAMA PROGRAMLARI
Op. Dr. Başar Önal, rahim ağzı kanseri taramasında PAP smear ve HPV testlerinin büyük önem taşıdığını belirterek, yaşa göre önerilen tarama programını şu şekilde sıraladı:
- 21 yaş altı: Tarama önerilmez
- 21–25 yaş: 3 yılda bir PAP smear
- 25–29 yaş: 5 yılda bir HPV testi (alternatif)
- 30–65 yaş: 3 yılda bir PAP smear veya 5 yılda bir PAP smear + HPV (co-test)
- 65 yaş sonrası: Özel durumlar dışında tarama sonlandırılır
ŞÜPHELİ SONUÇLARDA İZLENEN YOLLAR
Tarama testlerinde şüpheli bulgular saptanması durumunda kolposkopi ve biyopsi işlemlerine başvurulduğunu belirten Önal, patoloji sonuçlarına göre tedavi planının şekillendiğini ifade etti.
Elde edilen patoloji sonuçlarına göre;
- Yalnızca takip,
- LEEP konizasyon
- Hastalığın evresine göre cerrahi ve radyoterapi gibi yöntemler uygulanabiliyor.
Erken tanının tedavi başarısını belirgin şekilde artırdığını vurgulayan Op. Dr. Başar Önal, kadınlara düzenli jinekolojik kontrollerini aksatmamaları çağrısında bulundu.
