AA Türk bilim insanlarının Antarktika’da yürüttüğü gözlemler, Horseshoe Adası’ndaki Shoesmith Buzulu’nun son 10 yılda hızla küçüldüğünü ortaya koydu.
Türk araştırmacılar, Ulusal Antarktika Bilim Seferleri kapsamında yürüttükleri çalışmalarla Horseshoe Adası’ndaki Shoesmith Buzulu’nda son yıllarda ciddi boyutta küçülme yaşandığını tespit etti. Yapılan ölçümlerde, buzulun son 10 yılda her yıl ortalama 10 metre gerilediği ortaya kondu.
Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde ve TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) Kutup Araştırmaları Enstitüsü koordinasyonunda düzenlenen 10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi kapsamında bölgedeki buzullar detaylı şekilde incelendi. Türkiye’nin Bilimsel Araştırma Kampı’nın bulunduğu Horseshoe Adası’nda sürdürülen uzun dönemli gözlemler, buzullardaki değişimin hızlandığını gösterdi.
BUZULDA HER YIL BELİRGİN KAYIP GÖRÜLÜYOR
Ulusal Antarktika Bilim Seferi Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, bölgede her yıl düzenli olarak karot örnekleri aldıklarını ve buzulları uydu sistemleri ile ölçtüklerini belirtti.
Özsoy, bir yıl önce ölçüm yapılan bazı noktaların bir sonraki yıl tamamen ortadan kalktığını vurgulayarak, “Her yıl nereden örnek aldığımız koordinatlarıyla net şekilde belirlenmiş durumda. Ancak ertesi yıl geldiğimizde, daha önce ölçüm yaptığımız bazı alanların artık mevcut olmadığını görüyoruz.” ifadelerini kullandı.
SHOESMITH BUZULU GÜNDE 3 SANTİM GERİLİYOR
Sefer ekibinde yer alan İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Harita Mühendisliği Bölümü’nden Dr. Fahri Karabulut ise bu yıl dron destekli gözlemler gerçekleştirdiklerini belirtti.
Karabulut, daha önceki ölçümlerde buzulun günde yaklaşık 3 santimetre hareket ettiğini tespit ettiklerini hatırlatarak, yaklaşık 30 metre yüksekliğe ulaşan buz bloklarının koparak denize karıştığını söyledi. Yapılan ölçümlerin düzenli olarak tekrarlandığını aktaran Karabulut, bu yıl buzullardaki azalmanın gözle görülür hale geldiğini ifade etti.
Dron verilerinin analiz edilerek önceki yıllarla karşılaştırılacağını belirten Karabulut, bu çalışmaların buzul kaybının hızını ortaya koyacağını dile getirdi.
BUZUL ERİMESİ, İKLİM DENGESİ İÇİN KRİTİK
Karabulut, buzulların dünya iklim dengesi açısından kritik öneme sahip olduğuna dikkat çekerek, hızlı erimenin aşırı hava olaylarını tetikleyebileceğini söyledi.
Buz kütlelerinin koparak denize karışmasının okyanusların tuzluluk oranını değiştirdiğini ve akıntı sistemlerini etkileyebildiğini ifade eden Karabulut, “Bu süreç küresel iklim üzerinde önemli sonuçlar doğurabiliyor.” dedi.
ANTARKTİKA BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR İÇİN DOĞAL LABORATUVAR
Sefer katılımcılarından İstinye Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Sertaç Öztürk ise Antarktika’da kozmik müon akısı ve güneş aktivitelerinin etkilerine ilişkin çalışmalar yürüttüklerini belirtti.
Öztürk, Antarktika’nın konumu ve çevresel özellikleri nedeniyle parçacık fiziği ve kozmik radyasyon araştırmaları için dünyanın en uygun doğal laboratuvarlarından biri olduğunu ifade etti.
Antarktika’da kurulabilecek sürekli çalışan radyasyon dedektörlerinin güneş patlamalarının etkilerini önceden tespit etmeye yardımcı olabileceğini belirten Öztürk, bu verilerin hem uzay hava durumu tahminleri hem de iletişim sistemlerinin korunması açısından önemli olduğunu kaydetti.
BUZUL KAYBI FOTOĞRAFLARLA DA BELGELENDİ
Öte yandan Anadolu Ajansı, Horseshoe Adası’ndaki buzul kaybını son üç yıldır aynı noktadan çekilen fotoğraflarla kayıt altına aldı. Her yıl aynı referans noktalarından alınan görüntüler, buzul alanındaki daralmanın gözle görülür seviyeye ulaştığını ortaya koydu.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
