NATO Liderler Zirvesi, Hollanda'da gerçekleşti.
Lahey'de gerçekleşen zirvenin ardından ise sonuç bildirisi geçtiğimiz dakikalarda açıklandı.
Açıklanan bildiride, müttefikler savunma harcamalarına ayırdıkları payı 2035 yılına kadar gayri safi yurt içi hasılalarının yüzde 5’ine çıkarmayı da kabul etti.
Bu oranın yüzde 3,5’i doğrudan savunma harcamalarına, yüzde 1,5’i ise altyapı gibi dolaylı ancak savunmayla bağlantılı alanlara ayrılacak.
Böylece NATO’nun uzun süredir uyguladığı yüzde 2’lik savunma harcaması hedefi önemli ölçüde artırılmış olacak.
TRUMP ETKİSİ
Rusya-Ukrayna savaşı ile Avrupa'da yaşanan güvenlik krizi ve NATO'nun en büyük savunma harcama payının Amerika'da olması, bildiriyi etkiledi.
Trump, Avrupa ülkelerinin NATO’daki yükünün daha fazla omuzlaması gerektiğini uzun süredir dile getiriyordu.
Donald Trump'ın buna karşı çıkması ve NATO ülkelerini daha fazla harcama yapmaya zorlaması, bildiride çıkan sonuçla desteklenmiş oldu.
YATIRIMLAR ARTACAK
Bu bildiride alınan sonuç ile ayrıca savunma yatırımları artacak, NATO ülkeleri daha fazla silah alacak ve ABD daha fazla silah satmış olacak.
"SAVUNMA SANAYİİ ALANINDA İŞ BİRLİĞİ"
Bildiride yer alan bir detay ise "Müttefikleri arasındaki savunma ticaret engellerini ortadan kaldırmak için çalışılacak, ortaklıklar savunma sanayii iş birliğini teşvik etmek için kullanılacak." ifadeleri oldu.
2026 YILINDA ROTA TÜRKİYE
Bildiride, 2026'da yapılacak zirvenin Türkiye'de gerçekleştirileceği duyuruldu.
Bildirinin devamında şu maddeler yer aldı;
"5. MADDEYE BAĞLILIK"
Kuzey Atlantik İttifakı'nın Devlet ve Hükümet Başkanları olarak, tarihin en güçlü İttifakı olan NATO'ya ve transatlantik bağa olan bağlılığımızı yeniden teyit etmek için Lahey'de toplandık.
Washington Antlaşması'nın 5. Maddesi'nde yer alan kolektif savunmaya olan sarsılmaz bağlılığımızı yeniden teyit ediyoruz:
Birine yapılan saldırı, herkese yapılmış bir saldırıdır.
Bir milyar vatandaşımızı koruma, İttifak'ı savunma ve özgürlüğümüz ile demokrasimizi güvence altına alma kararlılığımızda birleşmeye devam ediyoruz.
RUSYA TEHDİDİ VURGUSU
Derin güvenlik tehditleri ve zorlukları; özellikle Rusya'nın Avrupa-Atlantik güvenliğine yönelik uzun vadeli tehdidi; ve terörizmin devam eden tehdidi karşısında birleşen Müttefikler, Washington Antlaşması'nın 3. Maddesi uyarınca bireysel ve kolektif yükümlülüklerimizi yerine getirmek için 2035 yılına kadar yıllık GSYİH'nin yüzde 5'ini temel savunma gereksinimlerine ve savunma ile güvenlikle ilgili harcamalara yatırmayı taahhüt ediyor.
Yatırımlarımız; caydırma ve savunma, kriz önleme ve yönetimi ve iş birlikçi güvenlik olmak üzere üç temel görevimiz doğrultusunda gereken kuvvetlere, yeteneklere, kaynaklara, altyapıya, savaş hazırlığına ve dayanıklılığa sahip olmamızı sağlayacaktır.
PLAN 2029'DA GÖZDEN GEÇİRİLECEK
Müttefikler, bu yüzde 5 taahhüdünün iki temel savunma yatırımı kategorisinden oluşacağı konusunda hemfikirdir.
Müttefikler, 2035 yılına kadar NATO savunma harcamalarının kabul edilen tanımına göre, yıllık GSYİH'nin en az yüzde 3,5'ini temel savunma gereksinimlerine ve NATO Yetenek Hedefleri'ne ulaşmaya ayıracaktır. Müttefikler, bu hedefe ulaşmak için güvenilir, kademeli bir yol gösteren yıllık planlar sunmayı kabul eder.
Müttefikler, kritik altyapımızı korumak, ağlarımızı savunmak, sivil hazırlık ve dayanıklılığımızı sağlamak, inovasyonu serbest bırakmak ve savunma sanayi tabanımızı güçlendirmek için yıllık GSYİH'nin yüzde 1,5'ine kadar harcama yapmakla sorumlu olacaktır.
Bu plan kapsamındaki harcamaların yörüngesi ve dengesi, stratejik ortam ve güncellenen Yetenek Hedefleri ışığında 2029'da gözden geçirilecektir.
UKRAYNA'YA DESTEK MESAJI
Müttefikler, güvenliği bizim güvenliğimize katkıda bulunan Ukrayna'ya destek sağlama konusundaki kalıcı taahhütlerini yeniden teyit eder ve bu amaçla Müttefikler'in savunma harcamalarını hesaplarken Ukrayna'nın savunmasına ve savunma sanayiine doğrudan katkılarda hesaplanacaktır.
SAVUNMA SANAYİİNDE İŞ BİRLİĞİ
Transatlantik savunma sanayii iş birliğini hızla genişletme ve kolektif güvenliğimizi ilerletmek için ortaya çıkan teknolojiyi ve inovasyon ruhunu kullanma konusundaki ortak taahhüdümüzü yeniden teyit ediyoruz.
Müttefikler arasındaki savunma ticareti engellerini ortadan kaldırmak için çalışacağız ve ortaklıklarımızı savunma sanayii iş birliğini teşvik etmek için kullanacağız.
