AA Diyarbakır’daki 3 bin yıllık Zerzevan Kalesi’nde yürütülen arkeolojik kazılara kırsal mahallelerde yaşayan 35 kadın destek veriyor.
Zerzevan Kalesi, Diyarbakır’ın Çınar ilçesine 13 kilometre uzaklıktaki Demirölçek Mahallesi yakınlarında, 124 metre yükseklikte kayalık bir tepe üzerinde yer alıyor. Roma İmparatorluğu döneminde askeri yerleşim olarak kullanılan kale, dünyada askeri yerleşim içinde ortaya çıkarılan son Mithras Tapınağı’na ev sahipliği yapıyor.
2020 yılında UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’ne dahil edilen kalede bilimsel kazılar aralıksız devam ederken, yerli ve yabancı ziyaretçiler de bölgeye yoğun ilgi gösteriyor.
1000 DÖNÜMLÜK ALANDA ÖNEMLİ BULGULAR
2014 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı öncülüğünde başlatılan kazılar; Valilik, Çınar Kaymakamlığı, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Diyarbakır Müzesi Müdürlüğü, Dicle Üniversitesi, Karacadağ Kalkınma Ajansı, GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, İŞKUR ve özel sektör temsilcilerinin katkılarıyla yürütülüyor.
Kale ve çevresindeki yaklaşık 1000 dönümlük alanda bugüne kadar 15 metre yüksekliğinde ve 1200 metre uzunluğunda sur kalıntıları, 21 metre yüksekliğinde gözetleme ve savunma kulesi, kilise, yönetim binası, tahıl ve silah depoları, kaya mezarları, su kanalları ve 63 su sarnıcı ortaya çıkarıldı.
Ayrıca yer altı kilisesi, 400 kişilik yer altı sığınağı, konutlar, gizli geçitler ve Mithras inancına ait yer altı tapınağı da gün yüzüne çıkarılan yapılar arasında yer alıyor.
35 KADIN KAZILARA DESTEK VERİYOR
Çınar Kaymakamlığınca hazırlanan ve İŞKUR’un “İşgücü Uyum Programı” kapsamında hayata geçirilen projeyle Demirölçek ve Aşağıkonak mahallelerinde yaşayan 35 kadın, 6 ay boyunca kazı çalışmalarında görev alıyor.
Eğitim sürecinin ardından haftanın 3 günü sahada çalışan kadınlar, uzman arkeologlara destek vererek hem tarihi mirasın ortaya çıkarılmasına katkı sağlıyor hem de elde ettikleri gelirle aile bütçelerine destek oluyor.
KAYMAKAM ERDOĞAN: "KADIN İSTİHDAMINI ARTIRMAYI HEDEFLİYORUZ"
Çınar Kaymakamı Zikrullah Erdoğan, kadınların tarihi ve kültürel mirası ortaya çıkarmada önemli rol üstlendiğini belirtti.
Projenin, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan ile Diyarbakır Valisi Murat Zorluoğlu’nun destekleriyle başlatıldığını ifade eden Erdoğan, amaçlarının sahada kadın istihdamını artırmak olduğunu söyledi.
Erdoğan, “Kadınlar haftanın 3 günü ellerinde mala, kazma ve kürekle çalışıyor. Roma’nın sınır garnizonunda tarihe ışık tutuyorlar. Kadınlar mutluysa biz de mutluyuz.” dedi.
KAZI BAŞKANI COŞKUN: "TARİHİ KADIN ELİYLE ORTAYA ÇIKARMAK ÖNEMLİ"
Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Aytaç Coşkun, kazı çalışmalarının 2014’ten bu yana kesintisiz sürdüğünü belirtti.
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında çalışmaların yıl boyu devam ettiğini aktaran Coşkun, bu yıl ilk kez 35 kadının kazılara dahil edildiğini söyledi.
Kadınların özellikle konut yapılarında çalıştığını kaydeden Coşkun, “Askerler ve sivillerin yaşadığı alanlar en fazla bulgunun çıktığı yerler. Birçok soru işaretine cevap aradığımız bu alanlarda kadınların emeği çok kıymetli.” ifadelerini kullandı.
Geçen yıl 400 bin kişinin ziyaret ettiği kalede bu yıl 700 bin ziyaretçi beklendiğini belirten Coşkun, kalenin UNESCO Dünya Mirası Asıl Listesi’ne girmesi için çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
"TARİHİ DOKUYA SAHİP ÇIKMAK GURUR VERİCİ"
Kazıya katılan kadınlardan Helin Alan, kaleyi yıllardır uzaktan gördüğünü ancak burada çalışmayı hiç hayal etmediğini söyledi.
“Haftanın 3 günü kalede çalışıyorum, 4 günü YKS’ye hazırlanıyorum. Arkeoloji okumak istiyorum.” diyen Alan, tarihi dokuya sahip çıkmanın ve aile bütçesine katkı sunmanın kendisi için büyük bir gurur olduğunu dile getirdi.
Eylem Ata ise daha önce herhangi bir işte çalışmadığını belirterek, “Mahallemizdeki tarihi kalede görev almak hem heyecan hem mutluluk veriyor.” dedi.
3 bin yıllık geçmişe sahip Zerzevan Kalesi’nde kadın emeğiyle sürdürülen kazılar, hem bölgenin tarihine ışık tutuyor hem de kırsalda yaşayan kadınların ekonomik ve sosyal hayata katılımına katkı sağlıyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
